„ierstwem, ale nie był. Myślał o tym, co mu powieUiał dyrektor.
— Ale czy nie mógłby pan skrócić przynajmniej czau pracy Trzynaście godzin dziennie pod ziemią! Vwnego dnia wymrze cała osada.
— Niestety, nic się nie da zrobić. Skrócenie czasu iracy oznaczałoby to samo co podwyżka płacy. Je11 górnicy będą pracowali krócej, wydobędą za swój arobek dzienny dwa i pół franka o tyle to i tyle ton ęgla mniej. To zaś znaczy, że koszty naszej produkcji zrosną.
— Ale jedna rzecz da się na pewno odmienić na psze.
— Pan ma na myśli niebezpieczne warunki pracy
— Tak jest. Liczbę nieszczęśliwych i śmiertelnych ypadków można chyba zmniejszyć
Dyrektor potrząsnął głową pełen wyrozumiałości.
— Nie, Monsieur Van Gogh. Nic nie da się zrobić, le możemy sprzedać akcji, gdyż nasze dywidendy są syt niskie. Nie mamy czystego zysku, który by mola pakować w ulepszenia. Położenie jest beznadziejo, mój panie. Jest to błędne koło, nie sposób wydoać się z niego, sam próbowałem już wiele razy. To
laśnie sprawiło, że z wierzącego katolika stałem się
końcu zaciekłym ateistą. Nie może mi się poileścić w głowie, że istnieje w niebie Bóg, który
worzył te warunki i dopuszcza do tego, aby ludę przez całe wieki żyli jak niewolnicy, bez jedgodziny zmiłowania!“(5)